Vượt qua chủ nghĩa hoàn hảo trong công việc

Chào bạn, tôi là Jen, người dẫn dắt cộng đồng SlowProductivity. Tôi viết về việc chậm lại mà không đánh mất kết quả.

Tôi thường vật lộn với chủ nghĩa hoàn hảo trong công việc và rất thích vùi mình vào những chi tiết vụn vặt, nên nhanh chóng kiệt sức. Cho tới khi nhận ra mình đang lặp lại đúng cái sai ngày xưa khi vẽ.

Tôi nhìn tranh của những người tôi quen. Mọi thứ trông như vẽ rất nhanh, thậm chí còn vụng, chẳng gọn gàng gì, vậy mà tổng thể lại liền lạc và dễ chịu với mắt. Còn của tôi, dù tỉ mỉ đến từng chỗ, vẫn không đẹp bằng.

Bí quyết khiến tranh họ đẹp là họ không cố vẽ kỹ từng thứ, mà chỉ tập trung vào điều quan trọng. Họ bắt lấy ánh nhìn bằng chi tiết chính, còn lại để làm nền nhẹ.

Tôi quyết định thử làm y như vậy. Tôi thôi rải một đống điểm nhấn nhỏ, thay vào đó chỉ làm nổi thứ quan trọng nhất, cho nó to hơn và sáng hơn. Tôi cho phép mình chừa «khoảng thở» trong tranh, tức là phần chưa động tới, và truyền cái cốt lõi của vật thể bằng những nét rộng và nhẹ thay vì bằng đống chất liệu chồng lên nhau. Thế là mọi thứ bắt đầu chạy. Những bức vẽ trông đã liền.

Trong nếp làm việc văn phòng, mọi chuyện lặp lại y hệt. Vùi mình vào những việc nhỏ, tôi lại để tuột mất cái chính, giống hệt những bức tranh chất quá đầy. Đáng lẽ nhìn cả dự án như một tổng thể, tôi lại chui vào chi tiết.

Chẳng hạn tôi có thể ngồi rất lâu viết lại đúng một câu trong email, cố tìm giọng điệu hoàn hảo. Rốt cuộc nó vẫn bị đọc lướt trong ba giây. Email đi trễ chỉ vì tôi vùi đầu đánh bóng một đoạn chữ vốn đã làm xong việc của nó.

Cuối cùng tôi đổi cách làm. Tôi bắt lấy chính mình lúc đang mắc kẹt và tự đặt cho mình những giới hạn hợp lý.

Tôi tập bắt mình thường xuyên hơn ở cái cảm giác: «mình ngồi với việc này khá lâu rồi.» Rồi tự hỏi: «cái tôi làm suốt tiếng vừa rồi có đẩy dự án đi tới không, hay tôi lại vùi vào chất liệu?»

Y hệt như khi vẽ, tôi lùi khỏi khung tranh để xem tổng thể có ổn không.

Tôi cũng không bắt đầu bấm giờ cho từng việc nhỏ. Nhưng với việc lớn, tôi đặt một quy tắc: trong 30 phút chỉ làm phần cốt lõi rồi đi tiếp. Điều đó không cho tôi cơ hội vùi mình vào tiểu tiết.

Và tôi cũng thôi nhồi kín ngày bằng công việc, giống hệt những đống nét nhỏ trong bức vẽ. Tôi cố ý chừa 20 đến 30 phần trăm thời gian để trống; đó chính là «khoảng thở» giúp tôi tránh kiệt sức.

Để khỏi quên những quy tắc này, tôi viết chúng thành một ghi chú nhắc ngắn trong ứng dụng của mình.

Nếu bạn muốn giữ những ghi chú như vậy trên máy tính hơn là trong sổ, có một ứng dụng làm ra đúng cho việc đó